<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%> DEMERCOLLECTIEF
home
Hedendaags Anarchisme

 

JAN PELLERINGFONDS v.z.w.


VISIETEKST
(najaar 2009)

1. Globalisering van onderop.

De initiatiefnemers van het Jan Pelleringfonds v.z.w. beschouwen de globalisering, het hedendaagse neoliberale kapitalistische systeem, als een scharnierperiode in de geschiedenis van de mensheid.

Alhoewel globalisering een veelgelaagd verschijnsel is met onmiskenbaar positieve aspecten, zoals bijvoorbeeld de universele mensenrechten, heeft haar geforceerde doorvoering ook, en voornamelijk, onwenselijke effecten. Zij die er materieel beter van werden, bleven achter als egoïstische individuen. Het zijn ‘ondernemers’ die uitsluitend denken aan de maximalisering van hun winstkansen. Als consumenten op de wereldmarkt staan ze onverschillig ten opzichte van de catastrofes die zich voordoen in hun eigen werk-, woon- en leefomgeving. Anderzijds zijn er de direct getroffenen, in de eerste plaats de industriële 'arbeidersklasse', die hun wonden gaan likken in de valse nestwarmte van een sociale traditie, etniciteit, natie of sekte.

Het Jan Pelleringfonds v.z.w. streeft naar een juiste verhouding tussen het lokale en het globale. Het globaliseringsproces mag niet als een pletwals de culturele en ecologische diversiteit van onze planeet vernietigen en  gewone mensen degraderen tot slaafse pionnen van een destructieve, economische, financiële en politieke dynamiek. Anderzijds weigeren wij in de beschermende schulp van het eigen volk of van de eigen overtuiging te kruipen om van daaruit ‘de andere’ met alle zonden van Israël te beladen. De rijkdom van de mensheid en de natuur bestaat immers uit hun grote verscheidenheid.
Wel willen wij het lokale als springplank gebruiken om de mensen terug greep te doen krijgen op hun eigen leefomgeving. Uiteindelijk speelt het grootste deel van het dagelijks leven zich nog af in kleine verbanden en contexten, waarin de golfslag van het wereldgebeuren wordt beleefd. Het gevleugelde gezegde "Denk globaal, maar handel lokaal" is nog brandend actueel.
We beschouwen ons dus als andersglobalisten, die een meer rechtvaardige maatschappij van onderop willen uitbouwen.

2. Sociaal anarchisme als maatschappelijke leidraad.

De inhoud die we aan het ‘globaal denken en het lokaal handelen’ willen geven, ontlenen we aan het ‘sociale anarchisme’ of het ‘vrije socialisme’. We gaan er van uit dat mensen sociale wezens zijn die een natuurlijke drang hebben, en ook in staat zijn door onderling overleg, hun samenleven te regelen.
Samen met het liberalisme en het socialisme is het anarchisme de wettige erfgenaam van het politieke verlichtingsdenken, met als ordewoorden 'gelijkheid, vrijheid en broederschap'. Terwijl het liberalisme in de eerste plaats oog heeft voor de ‘vrijheid’, legt het socialisme, in zijn varianten van de sociaal-democratie en het marxisme-leninisme, vooral de nadruk op de ‘gelijkheid’. Het anarchisme streeft daarentegen een ‘gelijkheid-in-vrijheid’ na omdat dit de enige manier is om echte ‘broederlijkheid’ te realiseren.

Voor een mens- en milieuvriendelijke economie.
Sociale anarchisten delen met marxisten hun kritiek op de kapitalistische economie. Kapitalisme is het economische systeem waarin rijkdom de vorm aanneemt van privaat toegeëigende productiemiddelen die met elkaar gaan wedijveren om zoveel mogelijk winst binnen te halen. De winst die gemaakt wordt door de arbeidskrachten en de natuur zo weinig mogelijk te ontzien, zal op zijn beurt opnieuw in productie geïnvesteerd worden om nog meer winst op te brengen. ‘Waardig werk’ geven aan de werknemers en ‘duurzaam’ gebruik maken van de beschikbare natuurlijke rijkdommen behoren niet tot de prioriteiten van de kapitaalbezitters. In het kapitalisme wordt er bijgevolg niet meer geproduceerd om de menselijke behoeften te bevredigen, maar de behoeften worden zo nodig gefabriceerd om de productie in gang te houden. Omgekeerd worden reële behoeften, die geen winst kunnen opbrengen, totaal genegeerd. Bovendien wordt het ondernemingskapitalisme tegenwoordig gedomineerd door het financiële kapitalisme dat méér winsten kan genereren met speculatieve geldstromen die, bij een verkeerde gok, het ganse economische systeem ontwrichten.
Marxisten willen een einde stellen aan dit onmenselijke systeem door het productieapparaat te onteigenen en in handen te geven van de staat. De staat zal de productie plannen en rechtvaardig verdelen onder de bevolking. Sociale anarchisten bekritiseren deze marxistische oplossing in de eerste plaats omdat de ‘kapitaals-dictatuur’ dan vervangen wordt door een even onwenselijke ‘staats-dictatuur’ en ook omdat kapitalistisch georganiseerde bedrijven, grootschalig, hiërarchisch en met een autoritaire technologie, niet geschikt zijn om mens- en milieuvriendelijk te functioneren.

Ons economisch alternatief kiest voor een emanciperende mens- en milieuvriendelijke economie. We willen een gedifferentieerde economie waarvan de basis gevormd wordt door gedecentraliseerde, kleinschalige bedrijven in zelfbeheer die op elkaar en op het milieu afgestemd worden door democratische producenten– en consumentenraden.

Voor een directe democratie.
Mensen terug greep geven op hun eigen leven is ook onmogelijk als de publieke macht overgedragen wordt aan een kleine groep van politici, ook al laten ze zich kiezen door het volk. Democratie, de macht van het volk, wordt zo omgevormd tot oligarchie, een kleine en besloten groep van leiders die nauwelijks gecontroleerd kunnen worden. De politieke rol van de ‘gewone’ burger wordt in de representatieve democratie beperkt tot de periodieke stembusgang waarin hij/zij zijn/haar politieke verantwoordelijkheid overdraagt aan de experten in de publieke zaak. Op die manier wordt de burger omgevormd tot een consument op de markt van de politieke business.

Het Jan Pelleringfonds v.z.w. wil de publieke macht weer terugbrengen naar de basis, de burgers, via directe of inclusieve democratie. We streven naar een verbreding en verdieping van de democratische praktijk.

3. Van theorie naar actie.

Op basis van deze visie zal het Jan Pelleringfonds v.z.w. zijn andersglobalistisch project in Limburg concretiseren.
Ons programma zal zich concentreren op thema’s waarrond burgers zelf actief kunnen worden.
Legale acties dragen onze voorkeur weg, maar ook symbolische, ludieke en directe acties behoren tot de mogelijkheden.
Omdat ‘anarchistisch’ snel geassocieerd wordt met ‘gewelddadig’, willen wij duidelijk stellen dat ons collectief in de huidige omstandigheden afstand neemt van geweld. Een betere samenleving verwezenlijk je nu eenmaal niet met behulp van immorele middelen.

We willen ons constructief opstellen en samenwerken met ‘gelijkgezinde’ organisaties.

 

DOELSTELLINGEN

1. een basisdemocratsche samenleving :

We willen meewerken aan het institutionaliseren van basisdemocratische lokale structuren, zoals gemeentelijke referenda en wijkraden.
Uiteraard hanteren we in ons collectief en in het overleg met andere groepen democratische procedures (consensus). Mensen die ons vertegenwoordigen in andere raden en comitees kunnen niet op eigen houtje handelen maar hebben zich te houden aan een imperatief  mandaat.

2. sociale rechtvaardigheid :

We komen op voor een radicaal-sociale samenleving. We erkennen en respecteren de rechten van alle (minderheids)groepen, die het slachtoffer zijn van discriminatie. We zullen deelnemen aan acties van syndicalisten, holebi’s, vluchtelingen, migranten, daklozen, armengroepen, vrouwen, dierenrechten- en vredesactivisten enz.
We staan voor internationale solidariteit en anti-imperialisme.

3. een groene stad :

We streven naar een ecologische samenleving en zullen acties ondernemen voor een duurzame maatschappij. Voedselteams, volkstuintjes, stimuleren van biologische landbouw zijn enkele concrete ecologische initiatieven.
Zo staan we open voor de ideeën van de transitiesteden.

4. een leefbare stad :

We willen een doordachte ruimtelijke ordening (relatie tussen woon- en werkplaatsen en hun integratie in het landschap, sociale en ecologische kwaliteit van de woningen, groen in de stad) en een aangepaste mobiliteitsinfrastructuur (fijngazig openbaar vervoer, kwaliteit fietspaden, autovrij maken van de binnenstad).

5. een kritische cultuur :

We hebben kritiek op reclame, consumptiecultuur en commercialisering die het openbare leven vervuilen en willen (mee)werken aan progressieve culturele manifestaties.

6. een ‘versterkende vernetting’ :

 We ondersteunen acties van en willen netwerkverbanden aangaan met andere organisaties en groepen die werk maken van de post-kapitalistische en andersglobalistische maatschappij.