Francisco FERRER Y GUARDIA
(Allela, 10 januari 1859 - Barcelona, 13 oktober 1909)

Francisco FERRER

De ouders van de Catalaanse libertaire pedagoog Francisco Ferrer waren praktiserende katholieken, maar hij werd vooral beïnvloed door zijn oom die een vrijdenker was. Zo kwam hij in kontakt met de in het buitenland verblijvende radikale republikein Manuel Ruiz Zorilla en spoedig trad hij toe tot diens beweging.
In 1880 huwde hij met Therese Sanmarti en in de volgende jaren kregen zij drie dochters, Trinidad, Paz en Sol. Toch was zijn huwelijk geen lang leven beschoren want na dertien jaar liep het uit op een scheiding en Therese trok samen met de Russische aristokraat Sergei de Moering (en haar dochter Sol) naar Oekraïne. Zes jaar later, in 1899, trad Ferrer terug in het (burgerlijk) huwelijk. Dit keer met Leopoldine Bonnard, een welgestelde Franse lerares die goede kontakten onderhield in de Parijse vrijdenkerswereld. Samen hadden ze een zoon, met name Riego.
Het ongewone privéleven van Ferrer deed de wenkbrauwen fronsen in de traditionele Franse en Catalaanse kringen en het bracht hem zelfs in diskrediet bij zijn politieke medestanders.

Ferrer, die sinds 1885 samen met zijn eerste vrouw en drie dochters naar Parijs gevlucht was, trok zich daar weinig van aan en hij engageerde er zich als aktieve 'dreyfusard', trad er toe tot de vrijmetselaarsloge het Groot Oosten en werd er afgevaardigde van de Tweede Internationale. Maar zijn aandacht ging vooral naar de nieuwe libertaire opvoedingsmethode die in de basisschool van Cempuis in praktijk werd gebracht. Daarnaast gaf hij ook Spaanse taallessen en een van zijn leerlingen, de welgestelde Jeanne Ernestine Meunie, liet hem haar fortuin na.

Francisco Ferrer keerde terug naar de Catalaanse hoofdstad Barcelona waar hij in 1901 zijn eerste `Escuela Moderna' oprichtte. En de volgende vijf jaar wist hij een netwerk van vierendertig van deze scholen, die gebaseerd waren op zijn ideeën over anti-autoritaire opvoeding, te laten opbloeien. Hij ging er trouwens samenwonen met een van de leraressen, namelijk met Soledad Villafranca.
Ferrer was een fanatiek en overtuigd tegenstander van de door de Katholieke Kerk beheerste autoritaire, traditionele scholen en op goede vrijdag 1906 organiseerde hij een provocatieve massa-betoging om de seculiere opvoedingsmethoden te promoten. Dat was natuurlijk niet naar de zin van de door de clerus opgehitste overheid. En toen een medewerker van Ferrer betrokken bleek bij een aanslag tijdens de huwelijksplechtigheid van koning Alphonso XIII werd de gelegenheid aangewend om Ferrer als medeplichtige en inspirator te arresteren. Pas op 12 juni 1907 kwam hij wegens gebrek aan bewijs terug op vrije voeten.
Hij week terug uit naar Parijs waar hij de medeoprichter was van een internationale liga voor de rationele opvoeding van kinderen en in 1908 van het tijdschrift L' École Rénovee dat zich richtte naar leraren en pedagogen in Europa. Verder bleef hij de Boletin de la escuela moderna de Barcelona uitgeven. Daarnaast ging zijn interesse uit naar het anarcho-syndicalisme dat hij nog kende van vroeger en naar de arbeidersbeweging in Catalonië.
In juli 1909 brak er in Spanje een algemene staking uit, die gepaard gingen met straatgeweld en opgevolgd werd door een brutale militaire onderdrukking die duurde tot in september. Francisco Ferrer, die inmiddels was truggekeerd, werd eind september gearresteerd en opgesloten in het fort van Montjuich in Barcelona. Onder valse beschuldigingen en meer uit wraak voor zijn vermeende betrokkenheid bij de aanslag op de koning een tweetal jaren voordien, werd Ferrer veroordeeld tot het vuurpeleton. 13 oktober 1909 werd hij geexecuteerd.

Glasraam van de dood van Francisco FERRER

Dit leidde nog tot enorme heisa in heel Europa en Noord-Amerika. Bijvoorbeeld in Engeland protesteerden George Bernard Shaw, H. G. Wells, en Sir Arthur Conan Doyle samen met de russische prins Peter Kropotkin en andere anarchisten. Ferrer werd algemeen geëerd als martelaar van de vrije gedachte.

BIBLIOGRAFIE :
S. VERGARA, Le culte Francesco Ferrer en Belgique, Lic. verh. ULB, Bruxelles, 1986.
Willy VERHOYSEN, JUAN AVILÉS FARRÉ, Francisco Ferrer y Guardia. Pedagogo, anarquista y mártir. - Brood & Rozen, 2009, nr. 4, p. 82-89.
http://orpheus.ucsd.edu/speccoll/testing/html/mss0248a.html

Terug naar : Biografiën
of
   Beginpagina